Ocak 2023'ün başından itibaren 2,14 milyar leva bütçeli 2021-2027 dönemine ilişkin Akıllı Dönüşüm İçin Bilimsel Araştırma, Yenilik ve Dijitalleştirme Operasyonel Programı kapsamındaki ilk başvuru süreçleri başlayacak. Bulgaristan'da Avrupa Birliği (AB) fonlarının yönetim tarihinde ilk kez iş dünyası ile bilim dünyası arasındaki ilişkiyi desteklemek için AB destekli özel bir program var. Yenilik ve Büyüme Bakanlığı tarafından 26 Ekim'de Brüksel'e gönderilen taslak program, 5 Aralık'ta rekor denilecek kadar kısa bir sürede onay aldı.
Program kapsamında üniversiteler, araştırma kuruluşları, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler ve ayrıca büyük şirketler de küçük ve orta ölçekli işletmelerle iş birliği içinde hibe desteği almak için başvurabilirler. Bazı tedbirler kapsamında yukarıda belirtilen kuruluşların sivil toplum kuruluşları (STK), büyük işletmeler ve belediyeler ile ortak başvuru yapmalarına izin verilecek.
Programın Bulgaristan’ın araştırma ve yenilik ekosisteminin sürdürülebilir gelişimi ile kamu sektörünün dijital dönüşümü olmak üzere iki önceliği var.
Birinci önceliğe göre, kurulu bulunan mükemmeliyet merkezleri ve yetkinlik merkezleri geliştirilecek, teknolojilerin uygulanması, bilgi aktarımı ve araştırmadan inovasyona giden yolun kısaltılması desteklenecek. Avrupa Komisyonu’nun (AK) "Dijital Avrupa" ve "Ufuk Avrupa" programları kapsamında "Mükemmellik Mührü" kalite belgesi alan projeler de finanse edilecek. Bölgeleri daha rekabetçi ve iklim nötr hale getirecek teknolojilerin geliştirilmesi için endüstriyel inovasyon programlarına yatırım yapılacak.
İkinci önceliğe göre, kamu sektörünün sayısallaştırılması, idarelerde siber güvenliğin artırılması, veri alanlarının oluşturulması, bilime açık erişim finanse edilecek.
Program üç stratejik müdahale içermektedir. İlki, 140 milyon leva karşılığında iş dünyası, bilimsel kuruluşlar ve üniversiteler, sivil toplum sektörü ve teknolojik ve ticari arabulucular arasındaki birleşmelerden ibaret 12 dijital ve yenilik merkezinden oluşan ulusal bir ağ kurmaktır. İkincisi, 280 milyon levadan fazla bir bütçeyle Akıllı Büyüme için Bilim ve Eğitim Operasyonel Programı (2014-2020) kapsamında inşa edilen mükemmeliyet merkezleri ve yeterlilik merkezlerinin geliştirilmesidir. Üçüncü stratejik müdahale ise 50 milyon leva tutarında bir bütçeyle küçük ve orta ölçekli işletmeler için mükemmeliyet merkezleri, yetkinlik merkezleri, Ulusal Bilim Altyapısı Yol Haritasında yer alan nesneler ve diğer araştırma kuruluşları ve yüksek öğretim kurumlarıyla iş birliğini teşvik etmek ve potansiyelinden yararlanmak için bir kupon programı uygulanmasıdır.
Akıllı Dönüşüm İçin Bilimsel Araştırma, Yenilik ve Dijitalleştirme Operasyonel Programı, bilimsel araştırma ve yenilik alanında yapılan yatırımlar yoluyla Bulgaristan ekonomisinin akıllı bir dönüşümünü gerçekleştirmenin ana aracıdır. Devlet bütçesinden ve AB fonlarından çeşitli hibe programları kapsamında sağlanacak 550 milyon levalık finansman kaynağı ile endüstri ile akademik dünya arasındaki bağlantı desteklenecek.