Bulgaristan Türklerinin Özgür Sesi
Merkez Seçim Komisyonu, 25 Ekim Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yurt dışında oy kullanacak seçmenler ile sandık kurullarının çalışmalarına ilişkin uygulama talimatlarını yayımladı. Talimatlarda kimlik kontrolü, seçmen listelerinde adı bulunmayan vatandaşların oy kullanması, kağıt oy pusulalarının geçerliliği ve elektronik oylama makinelerinin kullanımıyla ilgili kurallar ayrıntılı olarak açıklandı.
Bulgaristan Merkez Seçim Komisyonu (MSK), 25 Ekim Pazar günü gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yurt dışında oy kullanacak seçmenlerin ve sandık kurullarının uyması gereken kuralları içeren uygulama talimatlarını yayımladı. Seçim sürecinin mevzuata uygun, düzenli ve şeffaf biçimde yürütülmesini amaçlayan talimatlarda, seçmenlerin oy kullanma işlemlerini nasıl gerçekleştireceklerine ilişkin önemli ayrıntılara yer verildi.
Yayımlanan talimatlar, özellikle yurt dışında yaşayan ve seçim günü Bulgaristan dışında oy kullanacak vatandaşların dikkat etmesi gereken prosedürleri kapsıyor. Kimlik belgelerinin ibrazından oy pusulalarının geçerli sayılmasına, yanlış işaretlenen pusulaların değiştirilmesinden elektronik oylama makinelerinin kullanımıyla ilgili uygulamalara kadar birçok konu açıklığa kavuşturuldu.
Seçmen listesinde adı bulunmayanlar da oy kullanabilecek
Talimatlara göre, oy kullanmak üzere sandığa gelen ancak seçmen listesinde adı bulunmayan vatandaşlar da belirlenen prosedürü yerine getirmeleri halinde oy kullanabilecek.
Bunun için seçmenin sandık kurulu önünde kimlik kartını veya pasaportunu ibraz etmesi gerekiyor. Ardından vatandaşın, başka bir yerde oy kullanmadığını ve başka bir yerde oy kullanmayacağını beyan eden formu doldurup imzalaması gerekiyor.
Gerekli işlemlerin tamamlanmasının ardından seçmenin oy kullanmasına izin verilebilecek. Bu uygulamayla, seçmen listesinde adı bulunmayan vatandaşların durumu belirli kurallar çerçevesinde değerlendirilirken aynı kişinin birden fazla yerde oy kullanmasının önlenmesi amaçlanıyor.
Kağıt oy pusulasıyla oy kullanırken paravan zorunlu
Hem Bulgaristan’daki sandıklarda hem de yurt dışındaki oy verme noktalarında kağıt oy pusulası kullanan seçmenlerin oy verme işlemini paravanın arkasında gerçekleştirmesi gerekiyor.
Seçmenlerin tercihlerini gizlilik içinde yapmalarını sağlayan bu uygulama, oy verme işleminin temel kurallarından biri olarak öne çıkıyor. Oy pusulasının usulüne uygun şekilde işaretlenmesi ve katlanması da işlemin kurallara uygun tamamlanması açısından önem taşıyor.
Talimatlarda, kağıt oy pusulalarının geçerliliğine ilişkin mühür şartına da dikkat çekildi. Buna göre, pusulanın arka yüzünde iki mühür bulunması gerekiyor. Bu şart, kağıt oy pusulasının geçerli kabul edilmesi bakımından önemli bir unsur olarak belirtiliyor.
Yanlış işaretlenen pusula yalnızca bir kez değiştirilebilecek
Seçim sırasında oy pusulasında yanlışlık yapan seçmenlere de belirli bir düzeltme hakkı tanınıyor.
Tercihini gösteren X veya V işaretini yanlış yere koyan seçmen, hatalı pusulayı katlayarak sandık kuruluna geri verebilecek ve yeni bir oy pusulası talep edebilecek. Ancak bu haktan yalnızca bir kez yararlanılabilecek.
Bu nedenle seçmenlerin oy pusulasını işaretlerken dikkatli davranmaları, tercih ettikleri adayı doğru biçimde belirtmeleri ve pusulayı teslim etmeden önce işlemlerini kontrol etmeleri önem taşıyor.
Elektronik oylama makinesiyle oy kullananlar için ise aynı türden bir yeniden oy kullanma hakkı bulunmuyor. Elektronik cihaz üzerinden tercih yapıldıktan sonra yeniden oy kullanmaya izin verilmiyor.
Elektronik oylama çıktısına mühür basılmayacak
Elektronik oylama makinesiyle oy kullanan seçmenlerin işlemlerinde de kağıt pusuladan farklı kurallar uygulanacak.
Elektronik cihazdan çıkan oy pusulası çıktısının üzerine sandık kurulu tarafından mühür basılmayacak. Bu uygulama, elektronik oylama sürecinin kendine özgü prosedürleri kapsamında yürütülecek.
Seçmenlerin elektronik oylama sırasında tercihlerini dikkatle yapmaları gerekiyor. Kağıt pusulayla oy kullanırken yanlış işaretleme durumunda bir defaya mahsus pusula değiştirme imkânı bulunurken elektronik oylamada yeniden oy kullanma hakkının tanınmaması, iki yöntem arasındaki önemli farklardan biri olarak öne çıkıyor.
Elektronik oylama makinelerinin bulunduğu sandıklarda, cihazların çalışmaması durumunda hangi yöntemin uygulanacağı da talimatlarda açıklandı.
Bir sandıkta iki elektronik oy verme makinesi bulunması halinde, kağıt oy pusulasıyla oy kullanma yöntemine geçilebilmesi için her iki makinenin de çalışmaması gerekiyor. Yalnızca bir cihazın arızalanması, tek başına kağıt pusulayla oy kullanmaya geçilmesi için yeterli olmayacak.
Bu düzenlemeyle, elektronik oylama makinelerinden biri çalışmaya devam ettiği sürece elektronik oy verme işleminin sürdürülmesi öngörülüyor. Her iki cihazın da devre dışı kalması halinde ise kağıt oy pusulasıyla oy kullanma yöntemine geçilebilecek.
