RODOP HÜKÜMETLERİ BELGESELİ TRT INT EKRANLARINDA



Salı, 21 Ekim 2008

RODOP HÜKÜMETLERİ BELGESELİ TRT INT EKRANLARINDABalkanlarda 19. yüzyılla birlikte, emperyalizmin desteği ve kötü yönetim sonucu çıkan isyanların Balkan Türkleri açısından iki önemli sonucu olur. Milyonlarcası yerini yurdunu bırakıp daha güvenli olarak gördüğü Anadolu coğrafyasına göç eder. Bir o kadarı da tam tersi bir yol seçer. Doğduğu, yaşadığı toprakları savunmak için direnişe geçer, savaşır. İlk direniş ve var olma savaşı 93 Harbi olarak bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında yaşanır. Rodoplarda yaşayan Türkler, Rus kuvvetlerine ve Bulgar komitacılarına karşı silahlı direnişe geçer. Günümüzde Kırcaali Stanimaka (Asenovgrad) karayolundan iki kilometre içerde bulunan Karatarla (Çerna Niva) köyünde, Rodop Hükümeti Muvakkatesi yani Rodop Geçici Hükümeti'ni ilan ederler. Fakat 8 yıl süren direniş ve mücadele, bazı nedenlerle 1885 yılında son bulur. Fakat son bulan sadece hükümettir. Umutlarsa hep vardır. Umutlar bu kez 1913 yılının 31 Ağustos'unda Gümülcine'de yeşerir. Sınırları doğuda Meriç, batıda Struma-Karasu, güneyde Ege denizi, kuzeyde ise Kırcaali ve Ropçoz'ı içine alacak şekilde Filibe ovasına kadar uzanan ve birçok ülkenin tanıdığı Batı Trakya Bağımsız Hükümeti kurulur. Nüfusunun ezici çoğunluğunu Türklerin oluşturduğu 23.591 kilometrekare büyüklüğündeki bu devletin varlığı bazı nedenlerden ancak 56 gün sürer ve 25 Eylül 1913'te son bulur. Fakat son bulan yine sadece hükümettir, mücadeleyse devam etmektedir.
19 Ağustos 1913'ten itibaren ulu önder Mustafa Kemal Atatürk'ün de içinde yer aldığı bu hükümetler, bazı ünlü tarihçilere göre, Türk Kurtuluş Savaşı için bir prova ve laboratuar görevi görmüş olan önemli siyasi hareketlerdir.

Mücadele Birinci Dünya Savaşı'yla birlikte farklı bir boyut kazanır. Amaç artık sadece bölgede yaşayan Türklerin varlığını korumak değil aynı zamanda Anadolu üzerinde oynanan oyunları da bozmaktır. Mücadelenin adı 1915'te Radalios 1920'de ise Hemetli Geçici Hükümeti'dir.

TRT Ankara Televizyonu Eğitim ve Kültür Programları Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Rodop Hükümetleri" adlı 3 bölümlük belgesel yapımda Rodoplarda yaşayan Türklerin mücadeleleri ve var olma savaşları anlatılmaktadır. Ankara Devlet Tiyatrosu sanatçısı Mithat ERDEMLİ'nin anlatıcılığını yaptığı belgeselin ilk bölümü 22 Ekim 2008 Çarşamba günü saat 07.25 / 15.25 / 23.25, ikinci bölümü 23 Ekim 2008 Perşembe günü saat 07.25/ 15.25/23.25, üçüncü bölümü 24 Ekim 2008 Cuma günü saat 07.25/ 15.25/23.25, TRT- İNT ekranında...