Bulgaristan Türklerinin Özgür Sesi
Ardino'nun (Eğridere) Byal İzvor (Akpınar) köyü meydanında 1972 yılında diktatör rejimin Bulgarlaştırma sürecinin ilk aşamasını uyguladığı sırada acımasızca öldürülen Kazim İbrahim Paşa'nın ölümünün 50. yıl dönümünde anma mitingi ve anıt taşına çelenk sunumu düzenlendi. Kazım Paşa, ana dili, din ve inanç özgürlüğü, kişinin etnik kimliğini özgürce ifade edebilme, anne ve babasının verdiği isme sahip olma hakkına tecavüz edilmesine karşı çıkan bir adamdır.
Köy merkezinde bulunan çeşme anıtı önünde düzenlenen anma mitingi gerek Byal İzvor köyü bölgesinden, gerekse Kırcaali ve komşu illerden yüzlerce kişiyi bir araya getirdi.
Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) Ardino İlçe Teşkilatı tarafından düzenlenen etkinliğin ev sahipleri Ardino Belediye Başkanı Müh. İzzet Şaban, HÖH Ardino İlçe Teşkilatı Başkanı Şahin Bayramov ve Belediye Meclis Başkanı Sezgin Bayram idi.
Anma mitinginin katılımcıları arasında Kazim Paşa'nın Bursa'da yaşayan oğulları Basri ve İbrahim Kazimoğlu, HÖH Genel Başkan Yardımcısı ve Kırcaali Belediye Başkanı Dr. Müh. Hasan Azis, HÖH milletvekilleri Adlen Şevket, Bayram Bayram, Müh. Pavlin Krıstev, Hayri Sadıkov ve Elhan Kılkov, Türkiye Cumhuriyeti Filibe Başkonsolosluğu Muavin Konsolos Halit islam Tarı, HÖH Kırcaali İl Başkanı Resmi Murat, Blagoevgrad (Yukarı Cuma) İl Başkanı Vedat Hüseyin, Momçilgrad (Mestanlı), Belitsa ve Gırmen belediye başkanları İlknur Kazim, Radoslav Revanski ve Feim İsa, Geçici HÖH Gençlik Kolları Kırcaali İl Başkanı Ersin Ömer, Kırcaali Bölge Müftü Yardımcısı Suray Mustafa, Bursa Ulu Camii Başimam Hatibi Tahsim Karanfil, Bursa Eğridereliler Kültür ve Dayanışma Derneği yönetim kurulu üyeleri Erol Çetin ve Hüseyin Kasapoğlu, Kırcaali İlinde HÖH ilçe başkanları, HÖH’lü belediye meclis başkanları, meclis üyeleri, köy muhtarları, HÖH üyeleri ve taraftarları yer aldılar.
Ardino Belediye Başkanı Müh. İzzet Şaban, yaptığı selamlama konuşmasında Bulgaristan'da Türklere ve diğer Müslümanlara karşı uygulanan sözümona "Soya Dönüş Süreci" olarak adlandırılan Bulgarlaştırma süreciyle ilgili olayları tarihsel bir bakış açısıyla değerlendirdi. Belediye Başkanı, çok basit bir şeyi, ama değerli olan kimliklerini, adlarını, din ve kültür seçimlerini korumak için hayatlarını kaybeden insanları her yıl saygı ve minnetle andıklarını vurguladı. Müh. Şaban, “Burada intikam almak için değil, neler olduğunu bilsinler diye gelecek nesillere aktarmak için burada toplanıyoruz. Onlar, demokrasinin değerini, kazanılmış hak ve özgürlükleri veya demokrasiye giden bu yolun en temel, en basit bir şey olan insan hakları, onur ve haysiyet için mücadele eden insanlardan başladığını bilsinler. 1985, sözümona "Soya Dönüş Süreci”nin doruk noktasıydı. Sonra 1989 geldi, ama ne yazık ki bu yine insan hayatı pahasına oldu, bizler temel insan haklarından mahrum bırakılan insanlar, önce Kuzey Bulgaristan'da, sonra Güney Bulgaristan'da daha cesur bir şekilde birleştik. 19 Mayıs'ta Cebel'de düzenlenen anma töreninde bu olayları andık. Her birlik için belirli kişilerin özel bir katkısı var ve buna en büyük katkı, 1985'te temel hak ve özgürlüklerini geri kazanma mücadelesini başlatan onursal başkanımız Dr. Ahmed Doğan sağladı, 1989-1990 yıllarında ise bu mücadelenin siyasi yansıması olarak Hak ve Özgürlükler Hareketi kuruldu. 1990 yılında birleşip en değerli şeyi yeniden kazanma arzumuzla birleştik ve bizi bugünlere taşıyan çok güçlü bir siyasi parti kurduk” diye kaydetti. İdeal demokrasinin olmadığını ve derecelerle ölçüldüğünü vurgulayan Belediye Başkanı, "Geçtiğimiz 13 yılda demokratik hakların ihlal edilebileceğini, yani bazı insanları özgürce oy kullanma hakkından mahrum bırakarak bir ülkenin demokrasisini azaltabileceğini gördük. Demokrasinin en önemli bileşenleri ve kavramları özgürlük ve güvenliktir. Devletler özgürlük ve güvenlik arasında çok iyi bir dengeye sahip olduğunda demokrasi yüksek seviyededir, tam tersine bu denge bozulduğunda demokrasi düşük seviyededir. 2021'de üç seçim yapıldı ve bu seçimlerde insan haklarının, yani özgürce oy kullanma hakkının elimizden alındığını gördük. Bu hak ve özgürlükler ebediyen verilmiş değildir, onları korumak ve artırmak için her gün mücadele etmeli ve çalışmalıyız” dedi. Bir belediye başkanı olarak her yıl Ardino halkının dikkatine faaliyetlerine ilişkin bir rapor sunduğunu belirten Müh. Şaban, “Yaptığımız her şey HÖH’ün sayesinde oldu. Birlikte olmalıyız ve birlikteyken güçlüyüz. Seçmenlerimize ne söz verdiysek fazlasını yaptık. Verdiğimiz sözü her zaman tutarız. Bulgaristan'da onurlu bir şekilde yaşamak istiyorsak, yüksek bir yaşam standardına sahip olmak istiyorsak, birlikteliğimizin derecesini arttırmalı ve temel insan haklarımızı geri kazanmak için hep birlik olduğumuz 1990'ların günleri, ayları ve yıllarındaki seviyesine geri getirmeliyiz. Söylediğim her şey birlik ve beraberliğimizin bir fonksiyonudur” diye kaydetti.
Anma mitinginde toplanan kalabalığa HÖH Onursal Başkanı Dr. Ahmet Doğan ve HÖH Genel Başkanı Mustafa Karadayı'nın özel selamlarını ileten Dr. Müh. Hasan Azis, Ak Pınar köyü halkının, onur, haysiyet ve insan hakları savunucusu Kazim İbrahim Paşa’yı rehber edinerek izinden gitmeye devam etmesi temennisinde bulundu.
HÖH Başkan Yardımcısı, “Tek bir gerçek var - tarihini unutan bir kişi, bir halk, bir topluluğun geleceği yok. Çünkü bizim tarihimiz Kazim İbrahim Paşa'nın tarihi, bu HÖH'ün tarihi, kurbanlarımızın canı pahasına kurulan demokratik Bulgaristan tarihidir” diye kaydetti. İnsan hakları uğruna can veren Bulgarlaştırma süreci kurbanlarının sadece Bulgaristan'ın değil, kutsal değerler uğruna can verdikleri için dünya kahramanları olduklarını vurgulayan Dr. Müh. Azis, “Onlarla gurur duymalıyız ve onları unutmamak boynumuzun borcudur” dedi.
HÖH Kırcaali İl Başkanı Resmi Murat, bir demokraside her zaman birlik, beraberlik uğruna mücadele etmeye ve korumaya hazır olmaları gerektiğini kaydetti. Resmi Murat, “Başkanımız Mustafa Karadayı’nın Cebel'de söylediği gibi seçimlere hazır olmalıyız. Ülkedeki durum iyi değil, çünkü yönetmeyi bilmeyen bir grup parti tarafından yönetiliyoruz. Bu nedenle, yeniden çıkarlarımız uğruna mücadele vermeye ve onları savunmaya ve hem ulusal hem de Avrupa Birliği parlamentolarında temsilcilerimizin bulunmasına hazır olmalıyız” dedi.
Bölge Müftü Yardımcısı Suray Mustafa, Kazim Paşa ve tüm Bulgaristan süreci kurbanlarının ruhları için dua okudu. Siyasiler ve davetliler, Kazim Paşa'nın anıt taşına çelenk ve çiçek bıraktılar. Anma mitingi öncesinde Pınar, Damla ve Ebru, yerel şairlerin insani konuda samimi mesajlar verdikleri şiirlerini içeren kısa bir şiir dinletisi sundular.
Etkinlikten sonra herkese sağlık için kurban yemeği ikram edildi.
Güner ŞÜKRÜ
